Mâm Ngũ Quả Tết 2026: Trang Trí, Sắp Xếp Mâm Ngũ Quả 3 Miền Đẹp Mắt

Mâm ngũ quả ngày Tết là một trong những phong tục không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên Đán của người Việt. Mỗi loại quả được lựa chọn kỹ càng, xếp đặt hài hòa trên mâm đều mang một ý nghĩa riêng, gắn liền với các yếu tố trong Ngũ hành, biểu tượng cho sự may mắn, tài lộc và an lành. Cùng Routine tìm hiểu về ý nghĩa và cách trang trí mâm ngũ quả để hiểu thêm về nét đẹp trong phong tục Tết của người Việt. 

Giới thiệu mâm ngũ quả ngày Tết 

Mâm ngũ quả là chỉ một mâm trái cây với khoảng năm loại quả khác nhau, thường được bày trí trong dịp Tết Nguyên Đán của người Việt. Mâm ngũ quả thường được đặt trên bàn thờ tổ tiên hoặc bàn tiếp khách. Những loại trái cây này không chỉ mang ý nghĩa tượng trưng cho ước nguyện của gia chủ thông qua tên gọi, màu sắc và cách sắp xếp, mà còn cầu mong những điều tốt đẹp trong năm mới. Ngày nay, mâm ngũ quả không chỉ có ý nghĩa tâm linh mà còn góp phần làm đẹp không gian trang trí trong dịp Tết. 

Xem thêm: Tết Xưa - Tết Nay, sự khác biệt vẻ đẹp truyền thống và hiện đại

Nguồn gốc và ý nghĩa của mâm ngũ quả Tết ta 

Mâm ngũ quả gồm 5 loại quả khác nhau, việc lựa chọn các loại quả này thường tùy thuộc vào đặc trưng của từng vùng miền, sao cho phù hợp với gia đình. Trưng bày mâm ngũ quả là một trong những hoạt động trang trí Tết phổ biến của người Việt.  

Xem thêm: Tết Nguyên Đán - Những câu chúc Tết ngắn gọn và ý nghĩa

Mâm ngũ quả có nguồn gốc từ lễ Vu Lan trong đạo Phật, với hình ảnh "trái cây 5 màu" được nhắc đến trong kinh Vu Lan Bồn (Ullambana Sutra). Theo quan niệm Phật giáo, "trái cây 5 màu" tượng trưng cho "ngũ thiện căn" gồm: tín căn (lòng tin), tấn căn (ý chí kiên cường), niệm căn (ghi nhớ), định căn (tâm không loạn) và huệ căn (sự sáng suốt). 

Với người Việt, số 5 trong mâm ngũ quả còn mang ý nghĩa tượng trưng cho mong muốn "ngũ phúc lâm môn", tức là đón nhận ngũ phúc vào nhà, gồm: 

- Phú quý: sung túc, giàu có, sang trọng 

- Trường thọ: sống lâu, sống thọ 

- Khang ninh: khỏe mạnh, an lành, yên vui 

- Hảo đức: phẩm hạnh tốt đẹp, nhân từ, lương thiện 

- Thiện chung: may mắn, không gặp tai họa bất ngờ, không đau đớn hay khổ sở. 

Cách trang trí mâm ngũ quả đẹp mắt Tết Nguyên Đán 

Mâm ngũ quả miền Bắc 

Ở miền Bắc, mâm ngũ quả thường được bài trí theo ngũ hành trong văn hóa phương Đông. Theo phong thủy, các loại quả được lựa chọn dựa trên 5 màu sắc tương ứng với ngũ hành: Kim (màu trắng), Mộc (màu xanh lá), Thủy (màu đen), Hỏa (màu đỏ), và Thổ (màu vàng). Mâm ngũ quả miền Bắc thường gồm: 

- Chuối xanh, thường được bày thành nải, tượng trưng cho sự quây quần, sum vầy. Nải chuối xanh, tượng trưng cho hành Mộc, thường được đặt ở dưới cùng để đỡ các loại quả khác. Nải chuối như một bàn tay nâng đỡ, che chở cho gia chủ. 

- Bưởi vàng, biểu tượng của sự sung túc, giàu có và may mắn.  

- Phật thủ, một loại quả có hương thơm dịu nhẹ, tượng trưng cho sự bảo vệ của thần Phật. Quả phật thủ và bưởi vàng, tượng trưng cho hành Thổ, thường được đặt ở chính giữa nải chuối. 

- Quất cảnh và ớt đỏ được trang trí xung quanh, tạo thêm điểm nhấn với sắc vàng và đỏ rực rỡ. Các loại quả còn lại như ớt đỏ, tượng trưng cho hành Hỏa, cùng với đào và lê, tượng trưng cho hành Kim, được bày trí xung quanh mâm ngũ quả sao cho hài hòa và cân đối. 

- Dứa, với hương thơm nồng nàn, thể hiện ước vọng cho một năm mới an lành và khỏe mạnh. 

Người miền Bắc thường tránh sử dụng các loại quả có gai nhọn, mùi mạnh hay thân xù xì, vì theo quan niệm, chúng sẽ mang lại vận rủi cho gia chủ. 

Các loại trái cây trong mâm ngũ quả thường được chọn theo số lẻ, sắp xếp đan xen và so le với nhau. Khi mua hoa quả, người ta không nên rửa qua nước mà chỉ lau nhẹ nhàng để giữ cho quả được tươi lâu. 

Xem thêm: 100+ Lời Chúc Tết Ông Bà Ý Nghĩa, Ấm Áp Cho Năm Mới Hạnh Phúc

Mâm ngũ quả miền Trung 

Miền Trung thường phải đối mặt với bão lũ, hạn hán và nhiều thiên tai, vì vậy các loại trái cây ở đây không phong phú như ở những vùng khác. Do đó, mâm ngũ quả ngày Tết tại miền Trung thường khá đơn giản, mang đậm nét giao thoa giữa hai miền Bắc và Nam. Các loại trái cây này chủ yếu là sản phẩm từ cây nhà lá vườn, theo mùa và tùy thuộc vào tâm ý của gia chủ. 

Mâm ngũ quả miền Trung thường có các loại trái cây như: 

- Cam, tượng trưng cho sự thành đạt. 

- Dừa, biểu trưng cho sự đủ đầy, không thiếu thốn. 

- Chuối, mang ý nghĩa che chở, sung túc, đùm bọc và gắn kết. 

- Xoài, cầu mong việc tiêu xài vừa đủ. 

- Đu đủ, biểu tượng của sự thịnh vượng, đủ đầy. 

- Quýt, mang lại thành công và thành đạt trong năm mới. 

- Thanh long, ngụ ý rồng mây gặp hội, cùng với dứa, mãng cầu, sung, dưa hấu… 

Cách trang trí mâm ngũ quả của người miền Trung thường khá đơn giản, không cầu kỳ. Họ đặt những quả lớn, nặng ở dưới cùng, còn những quả nhỏ sẽ được xếp đan xen, lồng ghép với nhau để tạo nên sự hài hòa, cân đối. 

Xem thêm: Mùng 1 Tết Nên Đi Đâu Chơi? Top Địa Điểm Nên Đến Thăm Dịp Tết Này

Mâm ngũ quả miền Nam 

Vùng đất Nam Bộ thường rất tỉ mỉ và cầu kỳ trong việc ăn uống cũng như trang trí mâm ngũ quả. Người dân miền Nam rất cẩn thận khi chọn hoa quả, đồng thời tránh những loại quả có phát âm không tốt như lê (lê lết, dễ thất bại), chuối (chúi nhủi, không phát lên được), quýt (quýt làm cam chịu), táo (thường gọi là quả "bom"), và sầu riêng (loại quả có cái tên mang ý nghĩa khá buồn). 

Người miền Nam ít chú trọng đến màu sắc mà thường chọn quả theo cách phát âm. Theo Tiến sĩ sử học Hãn Nguyên Nguyễn Nhã, mâm ngũ quả miền Nam sẽ bao gồm những loại quả tương ứng với phát âm “cầu sung vừa đủ xài” và có thể thêm trái dứa để thể hiện sự vững chãi, mong muốn con cháu đầy đủ.  

Với mong muốn có một năm sung túc, người miền Nam sẽ bày trí mâm ngũ quả ngày Tết với các quả như cầu, dừa, đủ, xoài và những loại quả quen thuộc khác. 

Xem thêm: Còn Bao Nhiêu Ngày Nữa Đến Tết? Đếm Ngược Tết Âm Lịch Từ Hôm Nay

Chọn trái cây chưng mâm ngũ quả đẹp mắt 

Để có một mâm ngũ quả đẹp, màu sắc tươi mới và giữ được lâu, người tiêu dùng cần cẩn thận trong việc lựa chọn trái cây. Mỗi dịp Tết, thị trường tràn ngập hàng hóa, vì vậy cần phải có sự sáng suốt khi mua, đặc biệt là đối với trái cây dùng để bày mâm ngũ quả. 

- Chọn quả chín vừa, để giữ được màu sắc tươi sáng và bày được lâu. 

- Lựa chọn quả chắc tay, không bị dập, trầy xước, còn cuống và lá tươi. 

- Không nên rửa quả, vì việc này có thể làm quả nhanh bị héo hoặc hỏng nếu nước đọng lại trên vỏ. 

Lưu ý cần biết khi sắp xếp mâm ngũ quả chưng Tết 

Hiểu đúng ý nghĩa mâm ngũ quả và ý nghĩa của từng loại quả  

Mâm ngũ quả được trang trí theo thuyết Ngũ hành trong văn hóa phương Đông. Vì vậy, khi bày trí mâm ngũ quả, bạn cần phải tuân theo quy tắc để tránh mắc phải lỗi như chọn trái cây không có ý nghĩa hoặc thiếu đủ 5 màu của ngũ hành. Dưới đây là một số loại trái cây tương ứng với Ngũ hành: 

• Kim – màu trắng: Dưa lê trắng, lê trắng,… 
• Mộc – màu xanh lá: Dưa hấu, chuối xanh, xoài xanh, đu đủ xanh, mãng cầu, na, sung, dừa,… 
• Thủy – màu đen: Nho đen, vú sữa, hoặc những loại trái cây có màu sậm tối. 
• Hỏa – màu đỏ: Táo đỏ, trái hồng, dừa lửa, thanh long,… 
• Thổ – màu vàng: Cam vàng, quýt vàng, dưa hấu vàng, dưa lê vàng, xoài chín, phật thủ,… 

Trái cây phải bóng loáng và sạch đẹp 

Khi trang trí mâm ngũ quả, nhiều người thường nghĩ rằng trái cây phải bóng loáng, tươi đẹp. Tuy nhiên, điều này lại có thể khiến trái cây nhanh chóng bị héo và không giữ được lâu. Vì vậy, bạn chỉ cần dùng giấy ướt lau sạch vỏ ngoài của trái cây, sau đó phết một lớp dầu ăn mỏng lên bề mặt để tạo lớp vỏ bóng loáng, vừa đẹp mắt lại giúp trái cây giữ tươi lâu hơn. 

Bày quá 5 loại quả 

Mặc dù các loại trái cây hiện nay rất đa dạng, nhưng bạn không nên đặt quá nhiều loại quả lên mâm ngũ quả. Mâm ngũ quả truyền thống chỉ nên bao gồm 5 loại quả, không nên thêm hoa hay bất kỳ thực phẩm nào khác để giữ đúng ý nghĩa và sự trang trọng của mâm ngũ quả. 

Chọn sai số lượng quả  

Nải chuối khi chưng cần phải đều, các quả phân bổ cân đối và hướng lên trên giống như bàn tay xòe ra, nâng đỡ toàn bộ mâm. Số lượng quả chuối phải là số lẻ, tượng trưng cho sự may mắn và bao bọc cho gia đình. Khi chọn quả, cần lựa quả to, tay dài, mập, đều nhau, vỏ trơn láng, có màu vàng chanh hoặc xanh nhạt, và có mùi thơm nhẹ của chanh tươi. 

Hình ảnh mâm ngũ quả đẹp nhất của 3 miền cho Tết 

Những câu hỏi thường gặp về mâm ngũ quả Tết 

1. Ngày tết nên chưng quả gì? 

Các loại trái cây nên trưng vào ngày tết như: Bưởi, chuối, dừa, đu đủ,... Tuy nhiên có sự khác nhau giữa các vùng Bắc Trung Nam trên cả nước. 

2. Mâm ngũ quả miền nam chưng gì? 

Mâm ngũ quả miền nam thường chưng những loại quả như: mãng cầu, sung, dừa, đủ đủ và xoài. 

3. Mâm ngũ quả có những loại quả nào? 

Mâm ngũ quả thường gồm 5 loại quả khác nhau, mỗi loại tượng trưng cho một yếu tố trong Ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Tuy nhiên, các loại quả này có thể khác nhau tùy theo vùng miền và phong tục.  

4. Khi nào bày mâm ngũ quả tết 

Hằng năm vào khoảng 28-29 tháng Chạp gia đình sẽ bắt đầu bày biện mâm ngũ quả lên bàn thờ. 

Mâm ngũ quả không chỉ là một phần không thể thiếu trong không gian Tết của người Việt mà còn chứa đựng những giá trị văn hóa, tâm linh sâu sắc. Việc chuẩn bị mâm ngũ quả không chỉ là hành động trang trí mà còn là một cách để duy trì những giá trị văn hóa quý báu của dân tộc, kết nối con cháu với tổ tiên và tạo nên một không khí Tết ấm cúng, tràn ngập yêu thương.